Stafell fy Haul :: Manon Rhys

Llun, 23 Gorffennaf 2018 13:29
Argraffu

Yn y siopau

Dyma gyfrol hunangofiannol ei naws gan y Prifardd a’r Prif Lenor, Manon Rhys, sy’n gyfuniad o ryddiaith a barddoniaeth gyda’r ffin rhyngddynt yn gwbl annelwig. Mae’r mynegiant o’r herwydd yn ffres ac yn newydd ac yn denu’r darllennydd i ystyried rhythm naturiol yr iaith ynghyd â’r gwahanol dafodieithoedd a gyfleir yn rhai o’r cerddi a’r straeon byrion. Mae’r elfen hunangofiannol yn gref iawn trwy’r amrywiol ddarnau a phrofiadau’r awdur yn ystod ei magwraeth – ei phlentyndod a’i harddegau – yn ysbrydoliaeth i nifer fawr o’r cerddi. Mae teulu, difaterwch neu ddiymadferthedd pobl yn wyneb trychineb yn themâu amlwg hefyd.

Mae teitl y gyfrol, ‘Stafell fy haul’, yn bryddest am fenyw oedrannus nad yw’n mentro y tu hwnt i sicrwydd ei gardd a chwmïnaeth ei hadar a stafell ei hunig gyfaill, yr haul. O fentro, caiff ei siomi a’i dychryn. Pryddest mewn dwy ran yw ‘Dwy ffenest’ am yr hyn a welai’r awdur drwy ddwy ffenest ei chartref yn Nhrealaw, Cwm Rhondda: ffenest stafell lle cafodd ei geni a ffenest y stafell lle y bu farw ei thad, Kitchener Davies, yn hanner cant oed. Cyhoeddir yma hefyd ‘Breuddwyd’, sef y casgliad o gerddi a enillodd iddi Goron Eisteddfod Genedlaethol Maldwyn a’r Gororau yn 2015.

Ceir yma hefyd gyfeithiadau o gerddi Saesneg a straeon byrion. Ymhlith y casgliad o ddarnau rhyddiaith, mae ysgrif am brofiad diweddar yr awdur yn ymweld â Gardd Heddwch Comin Greenham, ddeng mlynedd ar hugain wedi iddi dreulio cyfnodau’n protestio yno yn yr 1980au. Ar y safle lle yr arferai wersylla yr adeg honno, yng nghwmni ei ffrind, y ddiweddar Gwenno Hywyn, y lluniwyd yr Ardd Heddwch er cof am Helen Thomas, o Gastellnewydd Emlyn, a laddwyd yno yn 1989 – yr unig brotestwraig a laddwyd yno dros flynyddoedd hir o brotest.

Addurnwyd y gyfrol â darluniadau pen ac inc gan yr arlunydd medrus Siôn Tomos Owen.

GAIR AM YR AWDUR

Mae Manon Rhys yn awdures doreithiog; cyhoeddodd nifer o nofelau a straeon byrion ac y mae hefyd wedi ysgrifennu sgriptiau teledu a ffilm. Yn 2002 cyhoeddodd olygiad o waith ei thad, y bardd a’r dramodydd J. Kitchener Davies, ar y cyd ag M. Wynn Thomas: James Kitchener Davies: Detholiad o’i waith. Enillodd y Fedal Ryddiaith yn Eisteddfod Genedlaethol Wrecsam a’r Fro 2011 gyda’i nofel Neb ond Fi, a’r Goron yn Eisteddfod Genedlaethol Maldwyn a’r Gororau, 2015. Mae’n byw yn Radur, Caerdydd.

Bydd Manon Rhys yn lansio’r gyfrol yn yr Hen Ysgoldy,  Radur, nos Wener 27 Gorffennaf – lansiad a gynhelir ar y cyd â chyfrol Llion Pryderi Roberts, Tipiadau. Bydd y ddau yn cael eu holi gan Yr Athro Sioned Davies.

Bydd Manon hefyd yn trafod ei chyfrol newydd gyda’r Prifardd Christine James yn y Babell Lên ar faes Eisteddfod Genedlaethol Caerdydd, brynhawn Llun 6 Awst am 1.30 yp.

£9.95

Am ragor o fanylion cysyllter â Chydlynydd Barddas, Iola Wyn.