Barddas :: Y Gymdeithas Gerdd Dafod

 
  • Cynyddu maint y ffont
  • Maint ffont diofyn
  • Lleihau maint y ffont
Hafan Newyddion
Newyddion

Barddas ar y Brig

E-bost Argraffu PDF

Mae Cyhoeddiadau Barddas yn dathlu bod tri o'i llyfrau wedi cyrraedd Rhestr Fer Gwobr Llyfr y Flwyddyn 2014. Yr wythnos hon, cyhoeddoddd Llenyddiaeth Cymru bod cyfrolau barddoniaeth yr archdderwydd Christine James (Rhwng y Llinellau) a Dafydd John Pritchard (Lôn Fain) ar y Rhestr Fer yn y categori Barddoniaeth a bod nofel Wiliam Owen Roberts (Paris) ar restr fer y categori Ffuglen.

Llongyfarchiadau calonnog i'r tri awdur. Does ryfedd fod Cadeirydd Cymdeithas Barddas ac un o'r awduron llwyddiannus, Dafydd John Pritchard, yn wên o glust i glust.

 

Mwy na Bardd - Bywyd a Gwaith Dylan Thomas :: Kate Crockett

E-bost Argraffu PDF

Datganiad i'r Wasg

Dylan Thomas -  ffrind y Gymraeg?

A hithau yn flwyddyn dathlu canmlwyddiant geni Dylan Thomas, mae llyfr newydd gan y newyddiadurwr Kate Crockett yn cynnig golwg ffraeth a ffres ar fywyd a gwaith y bardd a’r awdur. Ac wrth i’r ffrae ynghylch agwedd Dylan tuag at yr iaith Gymraeg gael ei hail gynnau, mae’r awdur hefyd yn gwrthod yr honiad ei fod yn wrth-Gymraeg.

Lle bu digonedd o drafod ac ysgrifennu am ei farddoniaeth a’i fywyd tymhestlog yn Saesneg, mae ‘Mwy Na Bardd: Bywyd a Gwaith Dylan Thomas’, a gyhoeddir gan Cyhoeddiadau Barddas, yn adrodd hanes bywyd Dylan Thomas ac yn ogystal yn trin a thrafod ei waith yn gyflawn rhwng dau glawr, am y tro cyntaf yn Gymraeg.

Gyda chwa o awyr iach a llygaid newyddiadurol craff, mae Kate Crocket yn dod â ffresni ac egni heintus i stori’r llenor cymhleth o Abertawe. Mae ‘Mwy Na Bardd’ yn edrych o safbwynt y Cymry Cymraeg ar ei deulu a’i fagwraeth a’u dylanwad ar ei feddylfryd a’i waith, ei farwolaeth a’r waddol a adawodd ar ei ôl.

Meddai Kate Crockett, newyddiadurwr a chyflwynydd gyda BBC Cymru, sydd eisoes wedi cyhoeddi llyfryn byr ar Dylan Thomas:

“Mae rhai  pobol yn honni bod Dylan yn wrth-Gymreig,  ond pan wnes i wneud yr ymchwil ar gyfer ‘Mwy Na Bardd’, dwi ddim wedi ffeindio unrhyw dystiolaeth i gefnogi hynny o gwbl. Mae’n argraff sydd wedi cael ei chreu  ar hyd y blynyddoedd – ac sy’n cael ei hailadrodd hyd heddiw -  achos bod e’n siwtio rhai pobol i ddweud hynny. Ond roedd profiad Dylan yn eitha‘ tebyg i brofiadau lot o deuluoedd yng Nghymru oedd yn siarad Cymraeg, ac wedi colli’r iaith. Yn ôl llawer o’i gyfeillion, byddai wedi hoffi siarad yr iaith.

“Yng Nghymru roedd Dylan eisiau byw, doedd e ddim eisiau bod yn unman arall... Gyda’i ffrindiau o’i ddyddiau yn Abertawe oedd e’n teimlo yn gyfforddus. Doedd e ddim yn un o’r bobol yma wnaeth droi ei gefn ar Gymru neu esgus bod e ddim yn dod o Gymru.”

“Mae ei waith e wedi cael ei gyfieithu i’r Gymraeg, ond does dim byd am ei hanes e yn y Gymraeg. Ry’n ni mewn ffordd wedi gadael i bobol eraill i ddweud wrthon ni beth i feddwl amdano fe yn hytrach na gwneud ein penderfyniad ein hunain amdano fe, o safbwynt Cymry Cymraeg.”

Yn anochel, mae’r awdur hefyd yn ei ystyried o safbwynt un sy’n byw ym mwrlwm yr unfed ganrif ar hugain ac yn gwneud ambell gymhariaeth drawiadol yn ‘Mwy Na Bardd’ - dyma’n sicr y tro cyntaf y cafodd Dylan Thomas ei gymharu â Michael Jackson.

“Pan fu farw’r canwr Michael Jackson yn 2009, er enghraifft, roedd cryn dipyn o’r manylion yn adlais cyfarwydd i’r rheiny sydd wedi darllen am farwolaeth Dylan Thomas: y problemau dibyniaeth a’r pryderon iechyd, rôl y meddyg preifat esgeulus, a’r pwysau a roddwyd ar ddyn bregus i groesi Môr Iwerydd i berfformio er mwyn talu ei ddyledion.”

Symud i Abertawe, ‘ugly lovely town’ y bardd, chwe blynedd yn ôl, a sbardunodd ddiddordeb Kate Crockett yng ngwaith Dylan Thomas.

“Fe wnes i ddechrau darllen llawer o’i waith bryd hynny,  a throi at y rhyddiaith nad oeddwn i mor gyfarwydd ag e. Doeddwn i ddim yn meddwl amdano fe fel awdur rhyddiaith i ddweud y gwir ac mae hynny yn un peth yr hoffwn i’r llyfr yma ei wneud, sef gwneud i bobl droi at ei straeon e yn arbennig achos dydyn nhw ddim mor adnabyddus. Mae yna gymaint o sôn am Under Milk Wood, eleni yn arbennig,  ac mae yna gymaint yn cael ei wneud am ei farddoniaeth e. Dwi eisiau i bobl gofio amdano fe fel awdur rhyddiaith hefyd.”

Mae’r awdur yn rhoi cryn sylw i deulu Dylan - ewythr ei dad, Gwilym Marles oedd yn ffigwr amlwg yn ail hanner y bedwaredd ganrif ar bymtheg, a chwaraeodd ran flaenllaw yn hanes gwleidyddol a chrefyddol y cyfnod.

Mae ‘Mwy Na Bardd’ yn atgoffa dyn bod llawer mwy i’w gofio na’ r meddwyn helbulus a oedd erbyn y diwedd yn cynhyrfu mwy o ddyfroedd gyda’i ymddygiad na’i ddawn.

“Yn y cofiannau niferus ohono, yn aml iawn mae’r ochr annifyr o’i gymeriad  yn dod mas,” meddai Kate. “Mae’n wir ei fod e’n begera, ei fod e weithie hyd yn oed yn dwyn oddi ar ei ffrindiau, doedd e ddim yn ?r da nag yn dad arbennig o gariadus...

“Ond fe es i ati i ddarllen llawer o’r pethau roedd pobol oedd yn ei adnabod e wedi dweud a beth oedd gan y bobol oedd wedi gweithio ‘da fe i’w ddweud, ac yn sydyn rwyt ti yn gweld yr ochor arall iddo fe, y dyn arbennig oedd yn cael effaith anhygoel ar bobol, yn gwneud iddyn nhw deimlo yn ‘special’ ac roedd e hefyd yn cymryd ei waith o ddifri.

“Er bod yr elfen clown yna, ti’n ffaelu gwadu hwnna, a ti’n ffaelu gwadu ei fod yn  gallu bod yn ddyn anodd, roedd e yn dal yn ddyn wnaeth greu argraff arbennig iawn ar bobol.

“Beth bynnag mae neb yn ddweud amdano fel, mae’n dweud amdano fe’i hunan. Oedd e yn ymwybodol iawn o’i ffaeleddau ac am ddyn a oedd mor hoff o’r ddynoliaeth, doedd e ddim bob amser mor hoff ohono’i hun.”

Mwy Na Bardd: Bywyd a Gwaith Dylan Thomas

gan Kate Crockett
Cyhoeddiadau Barddas

£8.95 E-lyfr £7.95

27.03.14

English language press release

 

Y Lôn Fain :: Dafydd John Pritchard

E-bost Argraffu PDF

Datganiad i'r wasg

Cerddi'r Lôn


Boed yn dwyn ei ysbrydoliaeth o'i fro enedigol yn Arfon, o Aberystwyth ei fywyd a'i waith bob dydd, yn dilyn encil neu ar daith, mae gan Dafydd John Pritchard y ddawn i droi profiadau bob dydd yn gerddi sy'n peri inni fyfyrio o'r newydd ynghylch hen wirioneddau, i fynd dan groen ein bywyd cyfoes prysur ac i werthfawrogi ceinder oesol Natur.

Lôn Fain yw teitl cyfrol ddiweddaraf y Prifardd a'r Talyrnwr, casgliad o tua 80 o gerddi, yn gyfuniad o gerddi caeth a rhydd. Mae'r casgliad hwn yn cynnig sylwadau craff gan Babydd chwilfrydig ac ymhlith y cerddi ceir dwsin sy'n dwyn y teitl 'Cerddi Belmont' a gyfansoddodd ar ôl treulio cyfnod byr ar encil yn Abaty Belmont yn Swydd Henffordd. Ymhlith y casgliadau eraill yn y gyfrol mae 'Cardiau Post', sef myfyrion ar deithiau tramor y bardd. Telynegol eu naws yw'r gyfres o 'Sonedau'r machlud' sydd wedi eu hysbrydoli gan ardal Aberystwyth:

Mae Ll?n mor agos heno,
ond yr un yw’r pellter heddiw ac yfory; does
ond symud disymud y d?r, a’r llun
fan hyn yn newid dim o oes i oes.
Mae’r tonnau’n llepian y copaon pell
a phobol hyd y Prom yn cyfarch gwell.'

Cyflwynir y gyfrol er cof am frawd iau'r bardd a fu farw'n gynharach eleni ac mae'n cloi gyda cherdd rymus iddo sy'n cyfeirio at Lôn Fain ei febyd:

Roedd hi’n llawn gan addewidion: am y Ceunant,
am y Fron a’r Ferwig, am y Garn ei hun.
Y copaon pell ...'

O Nant Peris y daw Dafydd Pritchard yn wreiddiol ond y mae wedi ymgartrefu yn Aberystwyth ers blynyddoedd bellach. Ef yw Rheolwr Archif Sgrin a Sain Cymru yn y Llyfrgell Genedlaethol. Mae’n dalyrnwr brwd ac yn aelod o Dîm y C?ps; ef hefyd enillodd Goron Eisteddfod Genedlaethol Bro Dinefwr yn 1996. Cyhoeddodd ei gyfrol gyntaf o gerddi, Dim ond deud, gyda Barddas yn 2006.

Yn 2010 dyfarnwyd Ysgoloriaeth Awdur Llenyddiaeth Cymru i Dafydd, a ffrwyth y cyfnod hwn i ffwrdd o’i waith bob dydd yw nifer o’r cerddi yn y casgliad.

Meddai Elena Gruffudd, Golygydd Cyhoeddiadau Barddas: "Pleser yw cyhoeddi cyfrol o gerddi gan un sy'n sicr o'i grefft. Er bod y cerddi'n amrywio o gerddi i bobl ac am gymdeithas i gerddi mwy personol eu naws, mae meistrolaeth a chynildeb Dafydd fel bardd i'w weld yn gyson drwy'r gyfrol. Perthyn iddi gadernid a sicrwydd tawel."

diwedd

04.11.13

Am fwy o wybodaeth cysylltwch ag Elena Gruffudd, Golygydd Cyhoeddiadau Barddas.

 


JPAGE_CURRENT_OF_TOTAL

Trydar Barddas


Llyfrau Diweddar

Seiniau Barddas

There seems to be an error with the player !

Rhifyn Cyfredol

Beirdd Barddas

twmmorys.jpg

Pwy sydd yma?

Mae 38 ymwelydd ar-lein